Katatonia – Dead End Kings – 2012

 

 

7.8

 

کاتاتونیا در دهه سوم فعالیت هنری خود بسر میبرد و به مانند یک موتور دیزلی هر چه از عمر فعالیتش می گذرد عملکرد بهتری از خود نشان می دهد. برآیند بسیار بسیار مثبت نظر منتقدان درباره آلبوم آخر آنها Night is the New Day گواه عملکرد رو به رشد آنهاست. آنها به مانند برخی از گروه های دوم/دث متال اروپایی دچار افت نشدند. آرام آرام بهتر شدند. این روند بخصوص از آلبوم ویوا امپتینس بوضوح قابل رویت است. در سال 2006 کاتاتونیا با The Great Cold Distance همه را شگفت زده می کند و در سال 2009 Night is the New Day همچنان همگان را راضی نگه میدارد. در سالهای اخیر المنت های پراگرسیو در موسیقی کاتاتونیا پر رنگ شد و پراگرسیو ترین آلبوم گروه Night is the New Day به عنوان بهترین آلبوم گروه اعلام شد(شخصا موافق نیستم). ترانه The Longest Year از آن آلبوم یک شاهکار همه جانبه بود. موسیقی سرد و تاریک، متن شعر سرد و افسرده و ویدیئویی کاملا منطبق بر موسیقی و متن شعر برجسته ترین نکته آن آلبوم بود. کاتاتونیا از دید موسیقیایی یونیک است. دلیل آن سبک خاص گروه است که طی سالهای متمادی فعالیت هنری به آن دست یافته اند و تا آنجا تاثیرگذار است که گروه های زیادی تحت تاثیر آن فعالیت خود را شروع نموده اند. موسیقی کاتاتونیا سرد است و تاریک. دو المنتی که در خود سوئد نیز حس می شوند. کاتاتونیا با قدرت و ظرافت تمام این دو مفهوم را از طریق نُت به شنونده در سرتاسر دنیا منتقل می کند. دومین دلیلی که کاتاتونیا را خاص جلوه می دهد صدای جوناس رنکسه است (آندرس گیتاریست گروه «ج»وناس تلفظ می کند نه «ی»وناس). صدای او مانند پکیجی است مهر و موم شده که هر شنونده بنا به جهان بینی و روحیات خود احساسات متفاوتی از آن بیرون می کشد. باید گفت صدای جوناس تعریفی صوتی از سرما و تاریکی است. سومین دلیلی که کاتاتونیا را برجسته می کند آرت ورک های بی نظیری است که در آلبوم های گروه دیده می شود. تصاویر بدیع، تاریک و پرمعنایی که حلقه آخر سلسله مراحل کار هنری کاتاتونیاست. حلقه آخر از میان حلقه هایی که هر یک پرمغز و عمیقند. تمام این پروسه ها آلبوم به آلبوم پختگی را تجربه کردند و باید بگویم Dead End King پیشرفت و پختگی را در بالاترین حد کاتاتونیا تا به امروز نشان می دهد. چه از لحاظ ساختارآلبوم ، چه از لحاظ شعر، چه از لحاظ جنبه های بصری و…آلبوم های قبلی (بخصوص سه آلبوم قبلی) کارهای باشکوهی بودند با تکیه بر تک آهنگ های بی نظیر اما نُهمین کار کاتاتونیا Dead End Kings پروژه ای همه جانبه است. تک تک آهنگ ها، اشعار، آرت ورک در یک مسیر حرکت می کنند. همه جانبه ترین اثر کاتاتونیا تا به امروز و به نظرم پخته ترین اثر آنها تاکنون. پس ممکن است دیگر مثل آلبوم The Great Cold Distance  با ترک های سوپرشاهکاری چون My Twin روبرو نشوید اما کلیت آلبوم کاملا ارضا کننده است.

 

شروع آلبوم و شروع ترک اول The Parting با ویالن سل لایه های جدی از درونگرایی و اندوه را وارد موسیقی کاتاتونیا می کند. پیانو و سپس گیتار آهنگ را وارد فازی خشمگین می کنند و دوباره آهنگ وارد فازی مهربان و آرام می شود. پیانو کنترل آهنگ را در دست می گیرد و صدای لطیف جوناس همه کاره می شود. او با صدایش هیپنوتیزمتان می کند. آهنگ با همین داینامیک رنج تا انتها ادامه می یابد. ترک بعدی با بقیه ترک ها فرق دارد و آن حضور خواننده میهمان Silje Wergeland است. خواننده کنونی گروه آلمانی The Gathering که البته تحقیقا بک وکال جوناس در این آهنگ است. هارمونی های آوازی Silje و ترکیب آن با صدای غریب جوناس همچون خراشی است بر قلب و روح شنونده. صدای Silje  داینامیکی غنی به آهنگ اضافه می کند که به نظرم به زیبایی قابل درک است و به هیچ وجه در ذوق نمیزد. قدرت و خشونت آلبوم با Hypnone کمی افزایش می یابد تا نوبت به ترک فوق العاده The Racing Heart برسد. خواننده به تنهایی یک ترانه بی نظیر به شما هدیه می دهد. Buildings مصمم ترین ترک متال آلبوم است. ریف های همگن آن دقیقا در آن لحظه ای که شنونده احساس آرامش می کند ورق را بر می گرداند. Leech نیز ملو است و سولوی کاتاتونیایی دارد و تا پایان آلبوم 3 سورپرایز از شما پذیرایی می کنند. Lethean ، Undo You و Dead Letters و آلبوم با زیباترین آهنگش به پایان میرسد. لیریک ویدئوی این آهنگ را ببینید و از متن شعر تاریک آن لذت ببرید. نمره ای که من به آلبوم دادم نمره من فقط و فقط به موسیقی آلبوم است. اما اگر بخواهم برای دیگر جزئیات آلبوم هم نمره ای در نظر بگیرم آنها به این گونه خواهند بود:

 

آرت ورک آلبوم همانطور که آندرس می گوید سورئال است. کلاغ ، جمجمه ،آن ماده سیاهی که از دهان کلاغ خارج می شود و دیگر عناصر مورد در آرت ورک همگی نماد هستند. او می گوید استفاده از رنگ خاکستری بی دلیل نیست و با نام آلبوم و متن اشعار (که ناشی از تفکراتشان است) همخوانی کامل دارد. آرت ورک آلبوم از دیدگاه من نمره ای بین 9 و 10 میگیرد در حالیکه نه 9 است نه 10! به نظر من به اشعار آلبوم و مضامین استفاده شده در اشعار نمی توان کمتر از 9 داد. مفاهیمی که آنها در اشعار، اسم ترانه ها استفاده می کنند به گفته آندرس کاملا انتزاعی است. نام آلبوم به گفته آندرس به خود کاتاتونیا باز می گردد. جوناس می گوید این آلبوم درباره دالان های مغز ماست که هیچ بازگشتی برای آنها وجود ندارد. آندرس می گوید نام این آلبوم به کاتاتونیا، مسیری که گذرانده، موفقیت ها و ناکامی ها، دیدگاه دیگران درباره آنها و مدل آهنگسازی شان باز می گردد. او درباره شیوه انتخاب نام آلبوم به نکته جالبی اشاره می کند: » همیشه در عنوان آلبوم هایمان تناقض وجود دارد Viva و  Emptiness یا Great و Cold یا Dead End و Kings . نکته جالبی که درباره کاتاتونیا وجود دارد و آندرس نیز به درستی به آن اشاره می کند این است: آلبوم های کاتاتونیا را باید چندین بار شنید تا به درک درستی از آن رسید.

 

مرداد ماه 1391 – یزدان محمدجانی

 

 

About these ads